Winterkwaaltjes: griep en verkoudheid

Een verstopte neus, hoesten, hoofdpijn. De meeste mensen zullen zeggen dat ze griep hebben, maar vaak is het ‘gewoon’ een verkoudheid. In dit artikel worden beide virusinfecties toegelicht.

Verkoudheid
Bij een verkoudheid is het slijmvlies in de neus, de bijholten en de keel ontstoken. Er wordt veel slijm (snot) aangemaakt, waardoor de neus verstopt raakt. Het slijmvlies in de keel en de neus is geïrriteerd, waardoor je gaat hoesten, niezen en keelpijn kunt hebben. Verkoudheid kan veroorzaakt worden door verschillende virussen, zoals het rhinovirus, het coronavirus of het respiratoir syncytieel virus (RS-virus).

Een verkoudheid gaat meestal na één tot drie weken vanzelf over en een behandeling met medicijnen is niet nodig. Wat wel kan helpen om de klachten te verlichten is stomen. Dat kan in de badkamer met de hete douche aan of boven een kom heet water. Bij een verstopte neus kunnen neusdruppels met zout water de klachten verzachten. Je kunt zelf een zoutoplossing maken door een theelepel zout op te lossen in een limonadeglas met lauw water. Je neus ophalen wordt door de omgeving vaak als irritant ervaren. Toch is het volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) beter dan het snuiten van de neus. Bij dit laatste komt het snot namelijk ook in de bijholten terecht en bij de neus ophalen niet. Een ander hardnekkig misverstand is dat antibiotica zouden helpen bij een verkoudheid. Antibiotica helpen alleen tegen bacteriën en niet tegen virussen, dus ook niet bij een verkoudheid.

Griep
Bij griep staat verkoudheid eigenlijk niet eens zo op de voorgrond. Klachten zijn vooral (hoge) koorts, koude rillingen, keelpijn, hoofdpijn, droge hoest en spierpijn in het hele lichaam. Elke winter krijgt ongeveer één op de tien mensen griep. Het influenzavirus dat de griep veroorzaakt verandert regelmatig, waardoor je ieder jaar opnieuw griep kunt krijgen.

Bij griep is het goed om rust te nemen. De hele dag op bed liggen is niet nodig, maar het is wel verstandig om lichamelijke inspanning te vermijden. Bij hoge koorts verlies je veel vocht, daarom wordt aangeraden veel (water) te drinken. Een griep kan lang aanhouden maar gaat meestal binnen een paar weken vanzelf over. Koorts en pijn verdwijnen meestal na een dag of vijf. Ook bij griep helpen antibiotica niet. Er bestaan wel virusremmers, maar bij gezonde mensen hebben deze medicijnen nauwelijks effect. Ze zijn vooral bedoeld voor mensen die vanwege een ziekte of bepaalde medicijnen weinig weerstand hebben.

Mensen die meer kans hebben om ernstig ziek te worden van een griep, zoals ouderen, mensen met een hart- en vaatziekte, longaandoening of diabetes, komen in aanmerking voor de jaarlijkse griepprik bij de huisarts. Dit is een vaccinatie tegen bepaalde griepvirussen die volgens deskundigen in de winter een griepepidemie kunnen veroorzaken.

TEKST: Mirjam Bedaf