Moedervlekken, schoonheid of kwaal?

Vrijwel iedereen krijgt een aantal moedervlekken. Normale moedervlekken zijn opeenhopingen van pigmentcellen in de huid, die goedaardig zijn. Maar er bestaan ook onrustige moedervlekken, zowel dysplastische als atypische, en zelfs kwaadaardige moedervlekken. Die laatsten behoeven behandeling, want die kunnen de gezondheid uiteindelijk ernstig bedreigen.

Fotolia_51336430_Subscription_Monthly_M

Over het algemeen ontstaan moedervlekken tussen het derde en twintigste levensjaar. Soms wordt een kind al met een of meer zichtbare moedervlekken geboren. Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol in de hoeveelheid moedervlekken die iemand heeft. Daarnaast speelt zonlicht een grote rol in de vorming van moedervlekken. “Bent u veel aan zonlicht blootgesteld in de eerste vijftien jaar van uw leven, dan zult u meer moedervlekken hebben ontwikkeld, dan wanneer u aan minder zonlicht zou zijn blootgesteld”, vertelt Dr. Rob Beljaards, dermatoloog bij Huidziekenhuis Dermicis in Haarlem.

Moedervlekken moeten in de gaten worden gehouden wanneer ze veranderen van grootte, kleur of vorm. Je moet dan letten op veranderingen in de zogenaamde ABCD regel (asymmetrie, begrenzing, color en diameter) Ook wanneer moedervlekken pijn doen, jeuken, een korstje krijgen of bloeden is het raadzaam naar de huisarts te gaan. De moedervlek zou dan namelijk aan het veranderen kunnen zijn in kwaadaardige moedervlek, ook wel melanoom genoemd. Beljaards: “Een melanoom ontstaat over het algemeen uit een onrustige moedervlek, maar soms kunnen ze zich ook spontaan uit het niets ontwikkelen, zonder voorafgaande moedervlek. Immers, ook in de gewone huid zitten pigmentcellen. Belangrijke risicofactoren voor het krijgen van een melanoom is de erfelijke aanleg, een bleke huid met sproeten of blond/rossig haar. Dit zijn allemaal factoren die vastliggen en waar je niets aan kan doen. De enige bekende en belangrijke risicofactor die wel beïnvloed kan worden is blootstelling aan teveel zonlicht. Met name zonlichtverbrandingen op jonge leeftijd vergroten het risico op het krijgen van een melanoom. Het is zeker bij kleine kinderen aan te raden overmatige blootstelling aan zonlicht te vermijden. Er zijn ook aanwijzingen dat regelmatig zonnebankgebruik het risico op melanoom kan vergroten, maar hierover is het laatste woord nog niet gezegd.”

Voor mensen met veel moedervlekken en daardoor een verhoogd risico op melanomen is het belangrijk om zich regelmatig te laten controleren. Heeft u meer dan vijftig moedervlekken dan is het zelfs raadzaam om een digitaal dossier aan te maken. Dit kan met behulp van een zogeheten digitaal moedervlekken analyse zoals de FotoFinder. “Door het hele huidoppervlak digitaal vast te leggen, brengen onze specialisten alle moedervlekken in kaart”, licht Beljaards toe. “De FotoFinder beoordeelt of er veranderingen hebben plaatsgevonden. Behalve het vastleggen van alle moedervlekken (genaamd ‘mole mapping’, red…) kunnen ook individuele moedervlekken worden beoordeeld op eventuele kwaadaardigheid. Daartoe fotograferen we bepaalde moedervlekken met een speciaal vergrootglas waarna het apparaat via diverse berekeningen de mate van waarschijnlijkheid van kwaadaardigheid analyseert. Indien er ook maar de geringste verdenking bestaat op een melanoom, zal de moedervlek in zijn geheel worden weggesneden en microscopisch worden onderzocht.”

Tekst: Annemarie van de weert