Slapeloosheid kent verschillende oorzaken

Iedereen slaapt wel eens slecht. Door zorgen, pijn of zomaar. Maar veel mensen slapen iedere nacht slecht. Hanteer je de strengste criteria dan is dit 4 procent van de bevolking. Neem je het ruimer dan kampt 10 procent met slaaploosheid.

Fotolia_92809057_Subscription_Monthly_M

Wel willen maar niet kunnen slapen is bijzonder vervelend. Iedereen heeft er wel eens last van. Of het nu moeite is met inslapen of ’s ochtends (veel) te vroeg wakker worden en niet meer verder kunnen slapen. Toch wordt slapeloosheid door de wetenschap niet serieus genoeg genomen. ‘Hoog tijd voor wat bewustwording’, vindt psychofysioloog Eus van Someren.

Er zijn nogal wat mensen die vaak last hebben van slapeloosheid. Zeer regelmatig slapeloze nachten, voor een lange tijd, noemen we chronische slapeloosheid of insomnie. “In het dagelijks leven hoor je er misschien veel over, maar niet in het wetenschapscircuit. Tegen mensen die kampen met slaapproblemen wordt vaak gezegd; iedereen heeft wel eens een slechte nacht. Ik zeg: er is echt iets aan de hand in het brein van slapelozen. We moeten de verschillende oorzaken onderzoeken. Het is net als toen we vroeger alles ouderdomsdementie noemden. Nu weten we dat er Alzheimer is en vasculaire dementie. Ook voor slapeloosheid zijn er waarschijnlijk verschillende oorzaken die elk om een andere behandeling vragen. Dat uitzoeken is niet makkelijk”, vertelt de slaapprofessor Eus van Someren.
Cognitieve gedragstherapie is een effectievere aanpak dan slaappillen, maar er zijn maar een handvol mensen die dat kunnen geven in Nederland. De behandeling bestaat uit denk- en doe-oefeningen, die je in het dagelijks leven probeert op te nemen. Van Someren: “Als je slapeloosheid pas ’s avonds laat of midden in de nacht wilt oplossen, ben je al te laat. Slapeloosheid is een 24 uur probleem dat vraagt om een 24 uur oplossing.”

Herkent u de problematiek? Dan kunt u het team van Van Someren helpen om dit op te lossen door af en toe, wanneer het u uitkomt, via internet een vragenlijst in te vullen. Ga naar www.slaapregister.nl en meldt u aan voor het Nederlands Slaapregister. Iedereen kan helpen. Slechte, maar vooral ook goede slapers, want deze hebben het geheim! Wil u weten of u geschikt bent voor deelname aan uitgebreider onderzoek en/of behandeling, kijk dan op www.slaapencognitie.nl.

Tekst: Annemarie van de weert


Eus van Someren is hoofd van de afdeling Slaap en Cognitie van het Nederlands Herseninstituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen en hoogleraar integratieve neurofysiologie aan de VU.

Feiten op een rij

  • Slapen doen Nederlanders gemiddeld zo’n zeven uur en een kwartier per nacht;
  • Het eerste gedeelte van de slaap (eerste vier uur) bevat de belangrijke, herstellende diepe slaap, daarom wordt dit gedeelte ook wel de kernslaap genoemd.
  • De meeste mensen die minder dan zeven uur slapen functioneren minder goed en voelen zich minder goed.
  • Voor slechte slapers is het is erg belangrijk om te onthouden dat proberen lange nachten te maken vaak averechts werkt. Hou het op maximaal 7 tot 8 uur in bed en sta elke dag, ook in het weekend op dezelfde tijd op.
  • Wat sommige slechte slapers helpt: ’s morgens helder licht, eind van de middag flink bewegen.
  • Beter gaan slapen gaat niet van de een op de andere dag. Net als afvallen kan het even duren voordat er wat merkbaar wordt.