Ruggespraak: bewegen mag best

Je hebt hem nodig om te lopen, zitten en te bewegen. Waar zijn we zonder ruggengraat? Het is dan ook flink balen als je iets aan je rug krijgt. Gelukkig is er meestal iets aan te doen en is plat liggen passé.

Je bukt om iets op te tillen en opeens schiet het in je onderrug. Je kunt niet meer bewegen. Spit. Van binnen scheld je van de pijn en je wanhoopt: daar gaat mijn dag! Hoe lang gaat het duren? Spit wordt ook wel ‘lumbago’ genoemd en is een verzamelnaam voor lage rugklachten waarvan de oorzaak niet helemaal duidelijk is. Bij spit werkt de bewegingsketen van de lage rug niet meer samen en verrekt er iets in de rug. Spit is erg vervelend, maar er is niet veel aan te doen. Maar wees niet bang: lange tijd plat liggen is niet nodig. Geef de rug de eerste dagen relatieve rust tot de ergste pijn voorbij is, maar kom daarna weer in beweging; wissel lopen, zitten en bewegen af. Spit geneest meestal vanzelf in enkele dagen tot weken. Blijven de klachten langer dan zes weken of is de pijn na een week nog steeds ondraaglijk, ga dan naar
de huisarts.

Kromming
Waar bij een normale rug de ruggengraat van achter gezien recht omhoog loopt tussen het bekken en het hoofd, kan het ook zijn dat deze is scheefgetrokken. Deze aandoening heet scoliose, ofwel een kromme rug. Het komt vrij veel voor: 3 procent van de mensen heeft een lichte kromming, 0,3 procent een ergere kromming. Die is naar links of rechts in een soort c-vorm, óf eerst naar de ene en dan naar de andere kant in een s-vorm. Ook kan er een draaiing in de ruggengraat zitten, een zogenaamde ‘torsie’. Er zijn twee verschillende vormen van scoliose: structureel en niet-structureel. Een niet-structurele scoliose is te corrigeren en kan ontstaan door een verkeerde houding, door pijn, of als compensatie voor een beenlengteverschil of heupafwijking. Structurele scoliose ontstaat vaak al tijdens de groei, de oorzaak is in de meeste gevallen onbekend, soms speelt erfelijkheid mee. Scoliose kan behandeld worden met het dragen van een korset, door chiropractie of een operatie waarbij een pen langs de ruggenwervels wordt geplaatst en vastgezet.

“Op het advies dat iemand met een hernia zes weken plat moet, zijn artsen teruggekomen”

Plat liggen
Het is de grote angst van mensen die weleens last van hun rug hebben: een hernia. Verhalen over mensen die weken plat moesten liggen en geopereerd werden dringen zich op. Een (rug)hernia is een uitstulping van een tussenwervelschijf in de rug en – dat weten niet veel mensen – gaat meestal na zes tot twaalf weken vanzelf over. Dat neemt niet weg dat een hernia heel naar en pijnlijk kan zijn als de uitstulping nét een zenuw beknelt en zorgt voor rugpijn die kan uitstralen naar de benen. Op het advies dat iemand met een hernia zes weken plat moet, zijn de artsen teruggekomen. Het devies met een hernia is nu: afwachten, fysiotherapeutische oefeningen doen en eventueel pijnstillers slikken. In Nederland krijgen jaarlijks 75.000 mensen herniaklachten. Bij meer dan negentig procent gaat de uitstulping vanzelf weg en is geen operatie nodig. Na twee jaar is tachtig procent van alle herniapatiënten weer pijnvrij.

Fabels over je rug
Over onze rug doet een hoop foute informatie de ronde. Zonde, want daardoor worden klachten vaak alleen maar erger. Het Rugcentrum is een gespecialiseerd medisch centrum, waar ze alles weten van de oorzaak en behandeling van rugklachten. Marcel Brouwers van Het Rugcentrum geneest de wereld graag van rugfabels.

Fabel 1: Rugklachten komen met de jaren
“Je zou het niet zeggen, maar de meeste mensen met rugklachten zijn tussen de 35 en 40. Rugklachten zijn vaak ook een fysieke vertaling van stress en daar heeft deze leeftijdscategorie vaak veel last van.”

Fabel 2: Een zittend beroep ontlast je rug
“Zitbelasting is de zwaarste belasting voor je onderrug. Mensen met een zittend beroep bewegen bovendien maar vier uur per dag, dat is veel te weinig. Daardoor hebben ze de meeste kans op rugklachten.”

Fabel 3: Met rugklachten moet je rust houden
“Wat geldt voor het hele lichaam geldt nog het allermeest voor je rug: rust roest. Mensen zijn vaak bang voor pijn in hun rug en verliezen het vertrouwen in hun lichaam. Maar blijf vooral gedoseerd bewegen, door ontlasten worden klachten juist erger. ”

Fabel 4. Je rug laten kraken helpt je van je rugklachten af
“Een massage of kraken kan pijn tijdelijk verminderen, maar daarmee pak je de oorzaak niet aan. Die ligt vaak in te weinig bewegen of een verkeerde houding. Daar kom je alleen van af in een lang traject, waarin je oude slechte gewoontes afleert en vervangt door goede. Dat is precies hoe we het bij Het Rugcentrum met succes aanpakken.”

Marcel Brouwers
Het Rugcentrum