We zijn begonnen aan de tweede helft en die moet vooral leuk zijn, kan dat?

Isa Hoes & Medina Schuurman over ouder worden, hun nieuwe boek en lief zijn voor jezelf.

“We worden allebei oud – denken we – dus onderzoek naar hoe we dat een beetje leuk kunnen doen is hoog nodig”, vertellen beste vriendinnen, schrijfsters en actrices Isa Hoes (50) en Medina Schuurman (48). “Het zou heel cool zijn als onze boeken ook een soort leidraad worden voor jongere vrouwen. Dat ze denken; die Isa en Medina, die oude wijven die zo stralen.”

Hoe doen ze dat dan? Een beetje leuk ouder worden? “Wijn drinken en roken”, grappen de vriendinnen. “Nee, dat is niet zo. Vroeger, toen we jonger waren, was ons uiterlijk súper belangrijk. In ‘Te Lijf’, ons eerste boek, hebben we het al geschreven: wij gaan nooit meer op dieet. Niet dat we nu ineens alleen maar fastfood eten, integendeel. Juist nu is het belangrijker dan ooit om te luisteren naar waar ons lijf behoefte aan heeft. Dat is iets compleet anders dan op dieet zijn. Iedereen eet ineens geen brood meer, maar juist die gluten zijn belangrijk voor ons serotonine niveau. Dit daalt tijdens de overgang al, dus we voegen dingen toe aan ons dieet waar we normaal misschien eerder nee tegen zouden zeggen. Hetzelfde geldt voor trainen; die High Intensity Training is voor ons niet goed meer, maar we moeten dat lijf wel sterk en soepel houden. Hoe doe je dat? Daar gaat ons tweede boek over.”

Tijdens de zoektocht in hun eerste boek, kwamen Isa en Medina erachter dat vrouwen van 40 jaar en ouder hun voedings- en bewegingspatroon echt moeten aanpassen ten opzichte van wanneer ze 20 en 30 zijn. “Veel vrouwen van onze leeftijd zijn bezig met het krijgen van een ‘killerbody’, maar dit kan behoorlijk schadelijk zijn; je werkt tegen je lichaam. Te weinig eten, teveel sporten en wat ze dan ook allemaal doen om een killerbody te krijgen, het is niet goed. Wij moeten juist op een andere manier gaan eten en trainen om ons lichaam fit en gezond te houden. We moeten met ons lichaam werken, in plaats van ertegen.”

De aanleiding voor Te Lijf was eigenlijk het boek dat ze nu schrijven. “We hebben veel experts geïnterviewd over de kunst van ouder worden. De laatste expert was Jos Teunis, overgangsconsulente. Wat bleek? We zaten allebei al dik in de overgang terwijl we dit niet wisten. We kwamen erachter dat dit het vrouwenleed van 40+ veroorzaakt en dat er geen literatuur over was. Toen zijn we dat zelf maar aan de slag gegaan.”

“Dat met die overgang, dat hakte er wel even in. Er is gewoon helemaal niets leuks aan en er is ook niets leuks over te vertellen”, vertelt Isa. “Ja, als je erdoor heen bent, is het leuk. Maar die fases zijn geen pretje. Bij sommige vrouwen gaat het heel snel, bij andere vrouwen duurt het veel langer voor ze erdoorheen zijn. Het is echt een soort ziekte waarmee je moet leren leven.”

“Ik wist niet waar ik last van had; zat ik daar bij een psycholoog. Ik dacht dat ik de dingen niet goed verwerkt had. Tot ik erachter kwam dat het ‘gewoon’ de overgang was. Ik zei tegen die mevrouw: ‘Ik kom niet meer, want het is gewoon de overgang’. Wist ik veel dat al die klachten erbij kunnen horen. Toen ik wist wat het was, kon ik ook vrij snel iets innemen tegen de klachten. Ik was al uit mijn ongesteldheid, dus daardoor kan ik een bepaald hormoonpreparaat nemen. Maar Medina kan dat niet. Die stemmingswisselingen waar ze last van heeft, dat is ook gewoon heel zielig voor mij”, lacht ze.

“Heel zielig voor je!”, lacht Medina. “Maar het is waar, ik heb soms in plaats van drie dagen, vier weken lang menstruatieklachten op het allerhoogste niveau. Het houdt gewoon niet op. Sinds ik weet wat er aan de hand is kan ik er wel beter mee om gaan. Ik dacht steeds; wat is er met me aan de hand? Ben ik depressief? Heb ik griep?”

“Ja, zo voelt het hè? Die beginnende opvlieger, als griep”, beaamt Isa. “Dat heb ik soms ook nog wel, zo’n warmte aanval. Mensen onderschatten het vaak, maar zo’n klein gevoel gaat door je hele systeem.”

Juist omdat het fysiek en mentaal zo’n grote verandering is, is lief zijn voor jezelf extra belangrijk, vinden de schrijfsters. “Lief zijn voor jezelf zit hem in doen waar je behoefte aan heb. Ik merk dat ik mezelf soms wat meer terug trek en meer ruimte en rust neem. Vroeger dacht ik dan: ‘Jemig wat truttig’. Ik leefde meer vanuit een mannelijke energie. Nu mag ik wat meer vrouwelijk zijn. Die vrouwelijke energie is heel tof. Het zou leuk zijn als alle vrouwen van Nederland die vrouwelijke kracht, energie en schoonheid wat meer zouden inzetten”, vertelt Isa.

“De meest voorkomende reactie op ons boek? Pure emotie!”, zeggen de vriendinnen lachend. “Mensen waren gewoon heel blij dat dit boek er kwam. Niet alleen vrouwen hoor, ook mannen. We noemen het zelf ook wel ‘de bijbel die je gewoon op je nachtkastje mag hebben’. Er staat zóveel informatie in. Over feministen en de overgang maar ook over beauty. Want hoe accepteer je die rimpels nou eigenlijk? Moeten we met z’n allen aan de botox? We leven in een maatschappij waarin ouder worden niet chic is, dus accepteren is vaak moeilijk. Hoewel daar – mede dankzij ons boek – wel een verschuiving in plaatsvindt.”

Dus moet je je als 20’er afvragen, is het alleen maar narigheid, dat ouder worden? “Nee, zeker niet”, zegt Medina. “Je hebt een dosis levenservaring en vanuit die levenservaring ook meer relativeringsvermogen. Ik oordeel minder snel, over mezelf maar ook over andere vrouwen. We zijn allebei meer bezig met verbinden dan met concurreren. Als je jonger bent ligt de focus op carrière maken, je uiterlijk en dan vaak in concurrentie met andere vrouwen.

Als vriendinnen zijn we met elkaar meegegroeid. De laatste jaren zijn we nog hechter geworden. We zijn begonnen aan de tweede helft. We hebben het allebei best zwaar gehad, dus mag dat nu gewoon klaar zijn? We staan zelf aan het roer van de tweede helft en gaan het zo mooi mogelijk maken!

Het tweede boek van Isa Hoes en Medina Schuurman is vanaf 24 april 2018 verkrijgbaar.

Steeds meer aandacht voor ouderdomsziekten

Ouderdom komt met gebreken. Dat is een ding wat zeker is. De afgelopen jaren is er meer aandacht voor ouderdomsziekten, met bijvoorbeeld speciale poli’s, klinieken en seniorvriendelijke ziekenhuizen.

Dementie, hart- en vaatziekten, zwakker wordende spieren, gehoorproblemen. Het zijn slechts een aantal voorbeelden van veelvoorkomende ouderdomsverschijnselen. Naar schatting zijn er in Nederland meer dan 260.000 mensen met dementie. En dit aantal neemt de komende jaren alleen maar toe. Dat komt doordat we met zijn allen steeds ouder worden en er de komende jaren een grote groep babyboomers tot ‘de ouderen’ gaat behoren. De toename geldt voor alle ouderdomsziekten; ook hart- en vaatziekten, COPD en diabetes komen vaker voor bij ouderen. Twee op de drie mensen ouder dan 85 jaar heeft een hart- en vaatziekte en één op de vijf heeft COPD.

Vaak is er bij ouderen sprake van een combinatie van aandoeningen en klachten, daardoor slikken ze veel verschillende medicijnen (ook wel polyfarmacie genoemd). Daarom is het belangrijk dat behandelingen goed op elkaar worden afgestemd. Een bezoek aan de klinisch geriater kan uitkomst bieden. In steeds meer ziekenhuizen werken in ouderen gespecialiseerde medisch specialisten. Zij kijken, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een cardioloog of een longarts, naar de hele persoon. De oudere wordt dan niet alleen lichamelijk maar ook geestelijk onderzocht. Ook wordt er direct gekeken naar de thuissituatie. Kan de oudere nog goed voor zichzelf zorgen of heeft hij of zij daar hulp bij nodig? Bijvoorbeeld met het huishouden of met wassen en aankleden. De geriater geeft advies over wat er nodig is om zo zelfstandig mogelijk te kunnen blijven leven.

Valkliniek en geheugenpoli

Op oudere leeftijd kan vallen een groot probleem zijn. Ouderen die in een half jaar tijd twee of meer keer vallen, kunnen naar een speciale valkliniek. Veel ziekenhuizen hebben al zo’n speciale afdeling waar ouderen dan worden onderzocht door een gespecialiseerde fysiotherapeut, een gespecialiseerd verpleegkundige en een geriater. Er worden looptesten gedaan, schoenen worden beoordeeld. Ook wordt gekeken of er thuis bepaalde aanpassingen nodig zijn. Verder wordt onderzocht of er misschien sprake is van botontkalking, wisselingen in de bloeddruk (wat duizeligheid kan veroorzaken), voetproblemen, te weinig spierkracht, hartfalen, etc. Er wordt ook een bloedonderzoek gedaan, een hartfilmpje en een longfoto gemaakt.

Bij ouder worden hoort ook vergeetachtigheid. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Al vroeg laten onderzoeken wat het kan zijn, is belangrijk. Misschien is er sprake van een onderliggende ziekte. Dat kan in een zogenaamde geheugenpoli, deze zijn meestal verbonden aan een ziekenhuis. Op deze poli worden lichamelijk onderzoeken en geheugentesten gedaan. Als er een oorzaak van de klachten wordt gevonden, kan een behandelplan worden gemaakt. Herstellen is meestal niet mogelijk maar het verminderen van de ziekteverschijnselen kan vaak wel.

Seniorvriendelijk
Bij de keuze van een bepaald ziekenhuis, is het voor ouderen goed om te letten op het keurmerk ‘senior vriendelijk ziekenhuis’. In deze ziekenhuizen wordt onder andere rekening gehouden met mensen die slechter horen of zien, of slecht ter been zijn. Niet alleen het gebouw is hierop aangepast, maar alle betrokken zorgverleners houden extra rekening met ouderen en hun behoeftes. Zo wordt er bij een opname in het ziekenhuis zo veel mogelijk geprobeerd om in beweging te blijven. Bijvoorbeeld door zo min mogelijk in bed te liggen en een normaal dag- en nachtritme aan te houden. Ook worden brillen opgezet, hoorapparaten ingedaan en worden familie en mantelzorgers ingeschakeld om de oudere tijdens de opname te begeleiden.

Uit wetenschappelijk onderzoek is nog maar weinig bekend over kwetsbare ouderen en hun ‘multiproblematiek’. Hierdoor is vaak niet bekend hoe aandoeningen en klachten het beste behandeld kunnen worden. De Nederlandse Vereniging voor Klinische geriatrie heeft daarom een paar jaar geleden de belangrijkste tien onderzoeksvragen op een rijtje gezet. Bijvoorbeeld of en wanneer medicijnen tegen een hoge bloeddruk of hoog cholesterol nog nut hebben bij mensen van tachtig jaar en ouder. Welke poliklinische behandeling van ondervoeding is het beste voor kwetsbare oudere patiënten? En welke pijnstillers verhogen de kans op verwardheid? De komende jaren wordt hard gewerkt om deze vragen te beantwoorden.

TEKST: Mirjam Bedaf

Wat (niet) te eten met een stoma

Als je een stoma hebt, hoef je geen speciaal dieet te volgen. Toch heeft dat wat je eet wel degelijk invloed op de werking van de darmen, buikkrampen en winderigheid. Voor stomapatiënten lijkt het dan extra verstandig om bepaalde ingrediënten zo veel mogelijk te vermijden. Gelukkig zijn er veel producten die weinig ongemak veroorzaken. Met die ingrediënten als basis kunt u heerlijke gerechten bereiden én u daarna ook nog lekker voelen.

Fotolia_63252083_Subscription_Monthly_MDenk aan neutrale groentes zoals worteltjes, rode bieten, koolraap, meiknolletjes, aardappelen, courgette, pompoen en avocado. Wat betreft fruit zit je met een stoma altijd goed met de minder zure fruitsoorten zoals bananen, perziken, abrikozen en peren. Gevogelte is een veiliger optie dan vlees omdat het niet vet is, evenals tofu. Denk aan magere kip en kalkoenfilet. Alle soorten vis kunnen ook, behalve surimi want dat komt er in draadjes uit net als draadjesvlees. Biologisch geteelde producten zijn bovendien gegarandeerd vrij van toegevoegde stoffen, die op zichzelf ook voor irritatie en intolerantie kunnen zorgen, zoals chemische bestrijdingsmiddelen, kunstmest en antibiotica. Voorkom verder, in geval van een ileostoma, bereidingen die harde korstjes of krokante stukjes opleveren. Wees voorzichtig met bakken en roosteren, en kies voor darmvriendelijke bereidingsmethodes als koken, stomen en bereiden in de oven.

Bron: Nederlandse stomavereniging