Een sixpack voor een vrouw? Dat is bijna onmogelijk

Sportfysiotherapeut Erik Edelenbosch over afvallen, goede voornemens en ouder worden

“De meeste problemen in spieren en gewrichten ontstaan omdat mensen teveel, te snel en te fanatiek beginnen”, vertelt sportfysiotherapeut Erik Edelenbosch. Hij werkte jarenlang als fysiotherapeut bij defensie, maar sinds acht jaar werkt hij als sportfysiotherapeut onder andere bij sportschool No Excuses in Hilversum.

“Mensen zijn begonnen met goede voornemens en gaan fanatiek van start. Maar meteen heel veel doen, betekent vaak blessures. Als je net begint, word je niet sterker, je leert de beweging beter uit te voeren. De neurologische aansturing verbetert, maar dit zegt niets over de kracht van de spier. Na drie maanden word je pas sterker. Dus ‘even één maand trainen om sterker te worden’, dat werkt niet”, vertelt de fysiotherapeut.

Maar dan werkt ‘binnen 20-dagen strak in bikini’ ook niet?
“Dat kan eigenlijk alleen met een crashdieet. Je kunt maximaal een kilo lichaamsgewicht per week kwijtraken, dan moet je al heel strak in de leer. Als je meer verliest is het vocht. Het kan dus wel, twee kilo per week en acht kilo in vier weken, maar dan dehydreer je het lichaam. De spierconditie en kwaliteit van de spier worden dan minder. Meestal houd je dit een paar weken vol. De “super strak getrainde vrouwen in de magazines trainen al jaren meerdere keren per dag, dat is geen vergelijking.”

Daarover gesproken, wat zijn andere fabels op het gebied van sporten?
“Andere fabels gaan vooral over man-vrouwverschillen. Een van de meest hardnekkige fabels is dat vrouwen denken snel breed te worden van krachttraining. ‘Ik ga geen krachttraining doen, want dan krijg ik van die brede mannen armen’, hoor ik regelmatig. Vrouwen hebben minder groeihormonen dan mannen, dus moeten meer doen om breder te worden. Hetzelfde geldt voor een sixpack; daar moet een vrouw genetische aanleg voor hebben of meer mannelijke hormonen, anders is het voor een vrouw bijna onmogelijk een sixpack te creëren. Wil je het toch? Ik zou zeggen: probeer het, lukt het niet? No worries, dan is jouw lichaam er gewoon niet voor gemaakt.”

Zijn er verschillen in de klachten tussen mannen en vrouwen?
“De klachten bij mannen en vrouwen komen vaak uit dezelfde spieren of gewrichten, maar met een andere oorzaak. Vrouwen zijn vaak wat losser in de schouders of bovenrug en overrekken zich daardoor sneller. Vrouwen hebben vaker last in de bekken dan mannen. Over het algemeen hebben mensen het meeste last van de rug, knie, nek of schouder. Hier bij crossfit, zien we schouderklachten het meest terugkomen. Mensen tillen dumbells boven het hoofd en zijn het niet meer gewend om boven hun macht te tillen. Oudere mensen in mijn praktijk hebben vaak een tijdje niet gesport, maar wel een sportverleden. Zij hebben de mindset ‘ik kan alles nog’, maar dat is gewoon niet zo. Dan ontstaan er klachten.”

Geeft ouder worden altijd klachten?
“Vanaf je dertigste word je fysiek minder sterk. Tussen je dertigste en zeventigste verlies je per jaar tussen de 0.3% en 1.7% kracht. Dat is niet erg: tot je zestigste merk je er niet veel van. Maar na je zeventigste verlies je 3.5% per jaar. Vaak ontstaan er dan problemen: niet uit bed kunnen komen, niet kunnen opstaan van de wc, moeilijker kunnen opstaan uit een stoel. Maar met een seniorenbed, seniorentoilet en gelijkvloerse woning, worden ouderen ook niet gestimuleerd om te blijven bewegen. We reageren vanuit angst, terwijl ik denk dat blijven bewegen beter is.”

Klinkt deprimerend, kunnen we er iets aan doen?
“We kunnen hier zeker iets aan doen. Er bestaat een Norm Gezond Bewegen; 150 minuten per week op matig intensief niveau bewegen en één keer per week krachttraining. Matig intensief is bijvoorbeeld wandelen op zo’n vijf á zes kilometer per uur. Daarnaast is één keer per week krachttraining goed om minder problemen te krijgen bij het ouder worden.”


Erik Edelenbosch wil iedereen gezond laten bewegen! Daarom deelt hij drie tips voor de beginnende sporter. Goede voornemens zijn er per slot van rekening om vol te houden.

  1. Zorg voor goede begeleiding.
    Iemand moet zien wat je uitvoert. Als je bijvoorbeeld crossfit doet en je doet een oefening niet goed, moet er iemand zijn die corrigeert. Verkeerde uitvoering betekent klachten en blessures.
  2. Rust is groei.
    Mensen willen te snel, te veel en te vaak. Pak je hersteltijden en zorg voor variatie in je trainingsschema. Je lichaam moet bijkomen van een prikkel, geef het daar ook de tijd voor.
  3. Voeding.
    Eiwitten zijn erg belangrijk voor herstel na een training. Magere kwark en magere chocolademelk zijn goede opties. Goedkoper en werken vaak beter dan dure shakes.

TEKST: Selien Koster

We zijn begonnen aan de tweede helft en die moet vooral leuk zijn, kan dat?

Isa Hoes & Medina Schuurman over ouder worden, hun nieuwe boek en lief zijn voor jezelf.

“We worden allebei oud – denken we – dus onderzoek naar hoe we dat een beetje leuk kunnen doen is hoog nodig”, vertellen beste vriendinnen, schrijfsters en actrices Isa Hoes (50) en Medina Schuurman (48). “Het zou heel cool zijn als onze boeken ook een soort leidraad worden voor jongere vrouwen. Dat ze denken; die Isa en Medina, die oude wijven die zo stralen.”

Hoe doen ze dat dan? Een beetje leuk ouder worden? “Wijn drinken en roken”, grappen de vriendinnen. “Nee, dat is niet zo. Vroeger, toen we jonger waren, was ons uiterlijk súper belangrijk. In ‘Te Lijf’, ons eerste boek, hebben we het al geschreven: wij gaan nooit meer op dieet. Niet dat we nu ineens alleen maar fastfood eten, integendeel. Juist nu is het belangrijker dan ooit om te luisteren naar waar ons lijf behoefte aan heeft. Dat is iets compleet anders dan op dieet zijn. Iedereen eet ineens geen brood meer, maar juist die gluten zijn belangrijk voor ons serotonine niveau. Dit daalt tijdens de overgang al, dus we voegen dingen toe aan ons dieet waar we normaal misschien eerder nee tegen zouden zeggen. Hetzelfde geldt voor trainen; die High Intensity Training is voor ons niet goed meer, maar we moeten dat lijf wel sterk en soepel houden. Hoe doe je dat? Daar gaat ons tweede boek over.”

Tijdens de zoektocht in hun eerste boek, kwamen Isa en Medina erachter dat vrouwen van 40 jaar en ouder hun voedings- en bewegingspatroon echt moeten aanpassen ten opzichte van wanneer ze 20 en 30 zijn. “Veel vrouwen van onze leeftijd zijn bezig met het krijgen van een ‘killerbody’, maar dit kan behoorlijk schadelijk zijn; je werkt tegen je lichaam. Te weinig eten, teveel sporten en wat ze dan ook allemaal doen om een killerbody te krijgen, het is niet goed. Wij moeten juist op een andere manier gaan eten en trainen om ons lichaam fit en gezond te houden. We moeten met ons lichaam werken, in plaats van ertegen.”

De aanleiding voor Te Lijf was eigenlijk het boek dat ze nu schrijven. “We hebben veel experts geïnterviewd over de kunst van ouder worden. De laatste expert was Jos Teunis, overgangsconsulente. Wat bleek? We zaten allebei al dik in de overgang terwijl we dit niet wisten. We kwamen erachter dat dit het vrouwenleed van 40+ veroorzaakt en dat er geen literatuur over was. Toen zijn we dat zelf maar aan de slag gegaan.”

“Dat met die overgang, dat hakte er wel even in. Er is gewoon helemaal niets leuks aan en er is ook niets leuks over te vertellen”, vertelt Isa. “Ja, als je erdoor heen bent, is het leuk. Maar die fases zijn geen pretje. Bij sommige vrouwen gaat het heel snel, bij andere vrouwen duurt het veel langer voor ze erdoorheen zijn. Het is echt een soort ziekte waarmee je moet leren leven.”

“Ik wist niet waar ik last van had; zat ik daar bij een psycholoog. Ik dacht dat ik de dingen niet goed verwerkt had. Tot ik erachter kwam dat het ‘gewoon’ de overgang was. Ik zei tegen die mevrouw: ‘Ik kom niet meer, want het is gewoon de overgang’. Wist ik veel dat al die klachten erbij kunnen horen. Toen ik wist wat het was, kon ik ook vrij snel iets innemen tegen de klachten. Ik was al uit mijn ongesteldheid, dus daardoor kan ik een bepaald hormoonpreparaat nemen. Maar Medina kan dat niet. Die stemmingswisselingen waar ze last van heeft, dat is ook gewoon heel zielig voor mij”, lacht ze.

“Heel zielig voor je!”, lacht Medina. “Maar het is waar, ik heb soms in plaats van drie dagen, vier weken lang menstruatieklachten op het allerhoogste niveau. Het houdt gewoon niet op. Sinds ik weet wat er aan de hand is kan ik er wel beter mee om gaan. Ik dacht steeds; wat is er met me aan de hand? Ben ik depressief? Heb ik griep?”

“Ja, zo voelt het hè? Die beginnende opvlieger, als griep”, beaamt Isa. “Dat heb ik soms ook nog wel, zo’n warmte aanval. Mensen onderschatten het vaak, maar zo’n klein gevoel gaat door je hele systeem.”

Juist omdat het fysiek en mentaal zo’n grote verandering is, is lief zijn voor jezelf extra belangrijk, vinden de schrijfsters. “Lief zijn voor jezelf zit hem in doen waar je behoefte aan heb. Ik merk dat ik mezelf soms wat meer terug trek en meer ruimte en rust neem. Vroeger dacht ik dan: ‘Jemig wat truttig’. Ik leefde meer vanuit een mannelijke energie. Nu mag ik wat meer vrouwelijk zijn. Die vrouwelijke energie is heel tof. Het zou leuk zijn als alle vrouwen van Nederland die vrouwelijke kracht, energie en schoonheid wat meer zouden inzetten”, vertelt Isa.

“De meest voorkomende reactie op ons boek? Pure emotie!”, zeggen de vriendinnen lachend. “Mensen waren gewoon heel blij dat dit boek er kwam. Niet alleen vrouwen hoor, ook mannen. We noemen het zelf ook wel ‘de bijbel die je gewoon op je nachtkastje mag hebben’. Er staat zóveel informatie in. Over feministen en de overgang maar ook over beauty. Want hoe accepteer je die rimpels nou eigenlijk? Moeten we met z’n allen aan de botox? We leven in een maatschappij waarin ouder worden niet chic is, dus accepteren is vaak moeilijk. Hoewel daar – mede dankzij ons boek – wel een verschuiving in plaatsvindt.”

Dus moet je je als 20’er afvragen, is het alleen maar narigheid, dat ouder worden? “Nee, zeker niet”, zegt Medina. “Je hebt een dosis levenservaring en vanuit die levenservaring ook meer relativeringsvermogen. Ik oordeel minder snel, over mezelf maar ook over andere vrouwen. We zijn allebei meer bezig met verbinden dan met concurreren. Als je jonger bent ligt de focus op carrière maken, je uiterlijk en dan vaak in concurrentie met andere vrouwen.

Als vriendinnen zijn we met elkaar meegegroeid. De laatste jaren zijn we nog hechter geworden. We zijn begonnen aan de tweede helft. We hebben het allebei best zwaar gehad, dus mag dat nu gewoon klaar zijn? We staan zelf aan het roer van de tweede helft en gaan het zo mooi mogelijk maken!

Het tweede boek van Isa Hoes en Medina Schuurman is vanaf 24 april 2018 verkrijgbaar.

Fleboloog drs. Vanessa Lievaart van de Mauritsklinieken

Drie vragen aan Fleboloog drs. Vanessa Lievaart van de Mauritsklinieken

Spataderen. Een op de vier mensen krijgt er in zijn of haar leven mee te maken. Vaker haar leven trouwens; vrouwen hebben vaker last van spataderen dan mannen. Drie vragen aan drs. Vanessa Lievaart, Fleboloog bij de Mauritsklinieken, over spataderen.

  1. Hoe ontstaan spataderen?
    “Spataderen kunnen verschillende oorzaken hebben. Het kan erfelijk zijn, het kan ontstaan na trombose of na bijvoorbeeld een gebroken been of lange tijd in het gips gezeten te hebben.”
  2. Wat is de grootste misvatting rondom spataderen?
    “De grootste misvatting is dat spataders altijd zichtbaar zijn aan de buitenkant. Ze kunnen namelijk ook van binnen zitten. Daarom is het aan te raden om bij beenklachten altijd een echo te laten maken. De benen zijn trouwens niet de enige plek voor spataders, ze kunnen ook in de buik zitten.”
  3. Hoe kunnen spataderen behandeld worden?
    “Wat de beste behandeling is, hangt af van de spatader en waar deze zich bevindt. Maar de behandelmethoden zijn: laseren, foamen, scleroseren of chirurgisch verwijderen.”